Asıl soru neden “kim önceydi?”
Çoğu ülkede özgün bir eseri yarattığınız anda telif hakkı size aittir. Bir anlaşmazlık başladığında kimse önce tescil numarası sormaz; sorulan şudur: bu esere karşı taraftan önce sahip olduğunuzu gösterebilir misiniz? Bunun için tarihli, taklit edilmesi zor ve tam olarak o esere bağlı bir delil gerekir.
İlk sizin yarattığınızı kanıtlamanın 7 yolu, sıralı
| # | Delil | Güç | Maliyet | Notlar |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Resmî telif hakkı tescili | Yüksek (mevcut olduğu yerde) | Eser başına ücret | ABD'de kanuni avantajlar; birçok ülkede yok veya gerekli değil |
| 2 | Dosyanın bağımsız blockchain zaman damgası | Yüksek | Ücretsiz–düşük | Tam olarak o dosyanın o anda var olduğunu kanıtlar; herkes doğrulayabilir |
| 3 | Nitelikli / güvenilir zaman damgası (RFC 3161, eIDAS) | Yüksek | Genellikle ücretli | AB'de nitelikli zaman damgaları için hukuki doğruluk karinesi |
| 4 | Taslaklar, eskizler, katmanlı ve RAW dosyalar | Orta–yüksek | Ücretsiz | Yaratım sürecini gösterir; #2 ile birlikte en güçlüsü |
| 5 | Herkese açık ilk yayın (tarihli) | Orta | Ücretsiz | Yaratım değil yayın tarihini kanıtlar; paylaşımlar düzenlenebilir |
| 6 | Tanıklar, sözleşmeler, faturalar, müşteri e-postaları | Orta | Ücretsiz | Bağlam ve olayların sırası |
| 7 | Dosya meta verileri, kendinize e-postalar, postayla gönderilen zarf | Düşük | Ücretsiz | Değiştirmesi veya taklit etmesi kolay |
1. adım — Tam olarak o dosyaya erkenden zaman damgası vurun
Dosyayı oluşur oluşmaz ve paylaşmadan ya da birine göndermeden önce kaydedin. SecureAuthor ile:
- Web uygulamasını veya Chrome uzantısını açın.
- Dosyayı bırakın — SHA-256 hash'ini ve UTC zamanını içeren bir PDF sertifika alırsınız.
- Günde iki kez hash Polygon blockchain'ine sabitlenir.
Taslakları ve ara sürümleri de kaydedin: bir dizi sertifika, eserin sizin elinizde nasıl geliştiğini gösterir.
2. adım — Yaratım sürecinin izini saklayın
Yalnızca gerçek yazarda bulunan şeyleri saklayın: eskizler, PSD/AI katmanları, RAW fotoğraflar, DAW proje dosyaları, metin sürümleri, Git geçmişi. Bir hırsızın elinde genellikle yalnızca son dosya vardır.
3. adım — Yayın geçmişinizi koruyun
Eseri ilk nerede ve ne zaman yayımladığınızı kaydedin: portfolyo sayfanız, paylaşımınız, ilanınız. Tarayıcınızla tam sayfa ekran görüntüsü alın ve görseli SecureAuthor’a bırakın — kendi sertifikasını alır. Delil olarak web sitesi ekran görüntüleri →
4. adım — Önemli olduğunda resmî tescil yaptırın
Ülkenizde bir telif hakkı sicili varsa ve eser ticari açıdan önemliyse tescili değerlendirin. Tescil ve eser sahipliği kanıtı →
İyi işlemeyen yöntemler
- Dosya oluşturulma tarihleri — dosyayı kopyaladığınızda sıfırlanır, saniyeler içinde düzenlenebilir.
- Eseri kendinize e-postayla göndermek — e-posta düzenlenebilir; bağımsız hiçbir şey onu doğrulamaz.
- Kendinize mühürlü bir zarf postalamak — klasik “fakir adamın telif hakkı”; zarflar yeniden kapatılabilir.
Biri eserinizi zaten kopyaladıysa
Eseriniz çalınırsa ne yapmalısınız rehberini izleyin.